۳ نوامبر ۲۰۲۶ – بر اساس یک کارآزمایی کنترل‌شده تصادفی که توسط پژوهشگران دانشکده پرستاری NYU Rory Meyersهدایت شده است، زودتر به رختخواب رفتن با کاهش وزن در افراد مبتلا به پیش‌دیابت مرتبط است.
بر اساس مطالعه ای که در مجله Nursing Researchمنتشر شده است، افزودن «آموزش‌های خواب» به یک برنامه سبک زندگی پیشگیری از دیابت، به شرکت‌کنندگان کمک کرد که بهتر بخوابند و در طول روز کمتر احساس خواب‌آلودگی کنند، اما سطح قند خون آنها را تغییری نداد. نتایج همچنین نشان می‌دهد که «زمان‌بندی خواب» یک هدف جدید و نویدبخش برای کاهش وزن است.
دکتر سوزان کول مالون، استادیار دانشکده پرستاری NYU Rory Meyers و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «به نظر می‌رسد زمان خوابیدن ما - و نه فقط مدت زمان خوابمان - عاملی مهم و نادیده گرفته شده برای کاهش وزن و سلامت متابولیک باشد.»
شب‌زنده‌داری و سلامت متابولیک
مطالعات نشان می‌دهند که خواب بی‌کیفیت- برای مثال، کمتر از هفت ساعت خواب، دیر خوابیدن یا الگوهای خواب نامنظم- با افزایش وزن و کنترل ضعیف قند خون (گلوکز) مرتبط است. کم‌خوابی می‌تواند سطح هورمون‌های استرس مانند کورتیزول را افزایش دهد که باعث تقویت مقاومت به انسولین شده و هورمون‌های اشتها را به گونه‌ای تغییر می‌دهد که باعث افزایش گرسنگی و دریافت غذا می‌شود. به همین ترتیب، دیر خوابیدن می‌تواند منجر به خوردن غذا در اواخر شب شود؛ زمانی که حساسیت به انسولین و تحمل گلوکز در پایین‌ترین سطح خود قرار دارند.
دکتر مالون می‌گوید: «در مقابل، زودتر به رختخواب رفتن ممکن است خوردن غذا در اواخر شب را محدود کرده و دریافت غذا را با پنجره متابولیک بهینه بدن همسو کند.»
افزودن آموزش‌های خواب به پیشگیری از دیابت
برای درک بهتر نقش سلامت خواب در پیشگیری از دیابت، دکتر مالون و همکارانش یک کارآزمایی کنترل‌شده تصادفی را برای بزرگسالان مبتلا به پیش‌دیابت که کمتر از ۶.۵ ساعت در شب می‌خوابند، طراحی کردند. ۱۹۶ شرکت‌کننده (۲۱ تا ۶۴ ساله) به‌طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: یک گروه که فقط برنامه سبک زندگی را دنبال می‌کردند و گروه دیگر که برنامه سبک زندگی را همراه با مولفه «آموزش خواب» دریافت کردند.
شرکت‌کنندگان هفتگی از طریق تماس‌های ویدئویی با پژوهشگران ملاقات می‌کردند تا درباره تغذیه سالم، فعالیت بدنی و مدیریت استرس برای پیشگیری از دیابت، آموزش ببینند. گروه «سبک زندگی + خواب» جلسات متمرکز بر خواب را نیز دریافت می‌کردند؛ شامل بهداشت خواب، بازآموزی مغز برای درک تخت‌خواب به عنوان نشانه خواب، و برنامه‌ای برای جابه‌جایی تدریجی زمان خواب به ساعات زودتر جهت افزایش مجموع زمان خواب. تمامی شرکت‌کنندگان دفترچه خاطرات روزانه خواب خود را تکمیل کردند. قبل و بعد از برنامه، آنها هم از پایشگرهای مداوم گلوکز (CGM) برای اندازه‌گیری سطح قند خون و هم از مانیتورهای مچی سطح تحقیقاتی (آکتی‌گراف) برای ردیابی خواب استفاده کردند.
ارتباط خواب زودتر با کاهش وزن بیشتر
هیچ‌کدام از دو برنامه باعث تغییر سطح گلوکز نشدند. هر دو گروه بهبودهایی در کیفیت خواب و کاهش وزن مشاهده کردند. گروه «سبک زندگی + خواب» در مقایسه با گروه سبک زندگی، بهبود بیشتری در کیفیت خواب خوداظهاری و کاهش خواب‌آلودگی روزانه داشتند و زمان‌بندی خواب آنها نیز به‌طور قابل‌توجهی به زمانهای ابتدایی شب منتقل شد.
پژوهشگران با بررسی داده‌های همه شرکت‌کنندگان (صرف‌نظر از گروه‌شان) دریافتند که زودتر خوابیدن، مستقل از مدت زمان خواب، با کاهش وزن بیشتر مرتبط است. هر ساعت زودتر خوابیدن، با حدود ۱.۳ پوند (۰.۶ کیلوگرم) کاهش وزن در طول هشت هفته همراه بود.
مسیرهای احتمالی فراتر از خوردن در اواخر شب
علاوه بر مهار خوردن در اواخر شب، پژوهشگران به چندین مکانیسم اشاره کردند که ممکن است توضیح دهد چرا زودتر خوابیدن به کاهش وزن کمک می‌کند. شب‌زنده‌داری با قرارگیری بیشتر در معرض نور مصنوعی، افزایش فعالیت در سیستم عصبی سمپاتیک (که پاسخ «جنگ یا گریز» بدن را کنترل می‌کند) و افزایش اشتها ناشی از هورمون گرسنگی (گرلین) مرتبط است.
دکتر مالو، گفت: «اگرچه انتظار داشتیم افزایش مدت زمان خواب باعث بهبود سطح گلوکز و کاهش وزن در بزرگسالان مبتلا به پیش‌دیابت شود، اما در مطالعهٔ ما این اتفاق نیفتاد. با این حال، یافته‌های ما این احتمال را مطرح می‌کند که زمان شروع خواب زودتر، مستقل از مدت زمان آن، می‌تواند هدفی نویدبخش برای بهبود سلامت متابولیک باشد.»
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-11-earlier-bedtime-linked-greater-weight.html